Yazarlar
27 Aralık 2010
İşçinin kayıp bir günlük ücreti
ÜLKEMİZDE yaygın uygulama, işçilerin asgari ücretle çalışmalarıdır. Daha doğrusu çalışan işçiler çoğunlukla asgari ücretli gösterilir. Böyle olunca, tüm yasal işlemleri asgari ücret tutarı üzerinden yerine getirilir. Hazırlanan ücret bordrolarında asgari ücret düzeyinden ödeme görülür, vergi ve sigorta primleri de asgari ücret üzerinden ödenir...

Ama, bütün bu işlemler yapılırken çoğunlukla da işçinin bir günlük ücreti uçar gider! Yok varsayılır...
Özellikle, 31 gün çeken aylarda durum tam da böyledir. İşçi fiilen 31 gün çalışmış olmasına ya da 31 günlük ücreti hak etmesine rağmen, ödemeler 30 günlük ücret üzerinden yapıldığı gibi sigorta ve vergi işlemleri de 30 günlük ücret üzerinden yapılır...
Kaybeden başta işçi olmak üzere SGK ve Maliye’dir!
Sebebi ise çok basit: Asgari ücret rakamı aylık zannediliyor. Ancak öyle değil; asgari ücret günlüktür!

Asgari ücret günlüktür

Asgari ücret tespit komisyonunca belirlenen asgari ücret günlüktür. Çoğunlukla yılın ilk altı ayı için farklı ikinci altı aylık dönemi için farklı günlük tutarlar belirlenir. Komisyon “aylık asgari ücret” belirlemez. Böyle olunca, işçi 28 gün çeken aylarda 28 günlük asgari ücreti hak eder, 30 gün çeken aylarda 30 günlük asgari ücreti ve nihayet 31 gün çeken aylarda da 31 günlük asgari ücreti hak eder.

Sigorta 30 gün değil mi?

Bu noktada en çok öne çıkan itiraz ise, “ama sigorta günü 30 gün değil mi” oluyor. Oysa ikisi farklı şey; birisi işçinin hak ettiği ücreti, öteki ise o işçinin sigorta gün sayısına ilişkindir.
Dolayısıyla, günlük asgari ücret ile çalışan bir işçinin 31 gün çeken aylarda hak ettiği ücret 31 günlük asgari ücret olup, sigorta günü 30 gün ve sigorta matrahı da 31 günlük asgari ücret olacaktır... Sigorta günü 30 gün oluyor diye, sigorta matrahının da 30 günlük asgari ücret olması şeklinde bir yaklaşım kanun karşısında kabul edilemez.

Günlük asgari ücretle çalışanlar için ne yapmalı?

Konuyu bir örnek yardımı ile açıklamamız sanırım daha kolay olacak...
2010/Aralık ayında, günlük asgari ücretle çalışan bir işçi için hak edeceği ücret ile sigorta bildirimini hesaplayalım.
Aralık ayı 31 gün çektiğine göre işçinin hak ettiği ücret=31x25,35=
785,85 TL olacaktır. Bu işçi için bildirimi yapılacak sigorta günü 30 gün ve sigorta matrahı da doğal olarak hak ettiği ücret olan 785,85 TL olacaktır. Yoksa sigorta matrahı 30x25,35=760,50 TL değil!
Eğer, işçi aralık ayında 30 günlük asgari ücret olan 760,50 TL’den sigortaya bildirilir ise, tespit anında bir günlük hak ettiği ücreti olan 25,35 TL’nin eksik gösteril-mesinden dolayı hem işyeri kayıtları geçersiz sayılıp ceza kesilir, hem de ek bildirge cezası olan 1.521 TL ceza uygulanır...

Ücret  türü  aylık  / maktu ise  durum  farklıdır

Yazılı bir iş sözleşmesi yapılmış ve sözleşmede ücret, “aylık ücret/maktu aylık” olarak belirlenmişse yukarıdaki sorun ortaya çıkmaz. Diyelim, ücreti aylık 1.000 TL/brüt olarak belirlenmiş bir işçi için o ayın kaç gün çektiğinin önemi yoktur. Ay kaç gün çeker ise çeksin ödenecek ücret 1.000 TL’dir.

Bizim bordro programımız 30 gün veriyor diyenler de var

Buna cevabımız ise, o programın eksik olduğudur. Düzeltilmelidir.. SMMM olanlar bilirler, bordrolama sırasında daha başlangıçta “günlük ücret” seçilir ise programlarında doğru olduğu görülür!...

Asgari ücretle işçi çalıştıranlara önerimiz

Günlük asgari ücret ile işçi çalıştıranlar için birinci önerimiz yukarıdaki hususa dikkat etmeleri. Aksi halde sonradan da olsa tespit edilmesi durumunda ağır cezalarla karşılaşabilirler. Bu konuda ortaya çıkan riskten tamamen kurutulmak için ikinci bir önerimiz daha var: Günlük ücretle çalışan işçiler için ücret rakamını günlük asgari ücretten daha yüksek belirlemek! Ben olsam bu ikinci seçeneğe göre işlem yaparım... Bu seçenek hem işçinin hem de işverenin yararına..