Hürriyet Haber - Gündem - Ekonomi - Spor
SON DAKİKA
PİYASANET
EKONET
SANS OYUNLARİ
SİNEMALAR
TVREHBERİ
MAGAZİN
ÖZEL DOSYALAR
HAVA DURUMU
ASTROLOJİ2011
EN İYİ ON
HÜRRİYET İK
BİZE ULAŞIN
ÜYELİK
REKLAM
SERVİSLER
BİLGİ YARIŞMASI
AT YARIŞI SONUÇLARI
İDDİA PROGRAMI
CANLI MAÇ SONUÇLARI
MIND
CANLI MAÇ ANLATIMI
BENİM SAYFAM
BUMERANG
SOSYAL İLANLAR
HABER ALARMI
EKRAN KORUYUCU
YENİBİRİŞ
HÜRRİYET EMLAK
HÜRRİYET OTO
GAZETE SERİ İLANLAR
HÜRRİYET KIYASLA
HÜRRİYET AİLE
TİPEEZ
GAZETE-BÖLGE EKLERİ
KELEBEK
CUMA
CUMARTESİ
PAZAR
SEYAHAT
OTO YAŞAM
HÜRRİYET IK
ANKARA
EGE
KURUMSAL
HÜRRİYET KURUMSAL
REKLAM
BİZE ULAŞIN
KÜNYE / İLETİŞİM
UNICEF Kartları ve Hediyelikler
 Yazarlar
2 Kasım 2004
Özdemir İNCE  

‘Türkiye'nin anlamı

TÜRKİYE Cumhuriyeti vatandaşı olan, ancak Türk soyundan gelmeyen ya da kendilerini Türk saymayan (azınlıktan) kimseleri memnun etmek için uydurulan ‘Türkiyeli' sözcüğünün (gerçekte), kendilerini azınlık saymayan Kürtleri mutlu etmek için çıkartıldığını biliyorum.

İşin ileriye dönük politik amacını gizlemek isteyenler ya da sorunun bu yönüyle değil insani ve demokratik yönüyle ilgilendiklerini ileri sürenler, kendilerine dil alanında destekler arıyorlar. Ancak, bu şekilde, deforme ettikleri Kürt egosunu tatmin etmeleri mümkün değil!

Ama dil sadece dilbilim bağlamında değil, kullanım alanında da anlam kazanır.

* * *

Madem ki sözcükbilimin sözcük türetme alanında örnekler aranıyor. Ve madem ki Fransızca'dan yola çıkılıyor, ben de bu yöntemi kabul edeceğim:

Daha sonraki iki yazımda da FRANSA ve FRANSIZ sözcüklerinin ilişkisine değineceğim; ama bu yazımda kendimi FRANSALI ve TÜRKİYELİ sözcükleriyle sınırlandıracağım.

FRANSIZ olarak kullanmaya alıştığımız, benim de FRANSIZ olarak çevirmeyi uygun gördüğüm Fransızca sözcük FRANÇAIS(E)'dir ve FRANCE (Francia, Francie) sözcüğünden türetilmiştir. Fransızca bilen kimileri FRANCE (Francia, Francie) sözcüğünden türeyen FRANÇAIS sözcüğünün FRANSALI anlamına geldiğini söylüyorlar. Kent ve ülke adlarına eklenen AIS (OIS) sonekleri, o kent ve ülkelerin sakinlerini (insanlarını) işaret eder. Örnek: Marseille/MarseillAIS (Marsilya/Marsilyalı)... Ama yazımın son paragrafını okuduğunuz zaman işin öyle olmadığını göreceksiniz.

* * *

Fransızca'da insanların nereli olduğunu gösteren daha başka sonekler de vardır. Ulusa göre ülke tanımlamak yöntemi. Örneğin TÜRK-TÜRKİYE... Bulgar-Bulgarie/Bulgar-Bulgarya (Bulgaristan)...

Fransızca'da isim ve sıfatlara eklenen ‘IE' (Latince ‘iam') soneki bir niteliği ya da bir ülkeyi gösterir. Fransızlar Türk'e ‘Turc' (‘Turque') diyorlar. ‘Türkiye' demek için ‘Turqu' + ‘ie' = ‘Turquie' yapmışlar. Yani Türklerin memleketi, Türk'ün ülkesi. Fransızlardan önce Venedikliler ve Haçlılar da aynı yöntemi uygulamışlar: ‘Turchia', ‘Turcmenia'.

Fransızların Fransız'ı Fransa'ya (?) göre türettikleri kabul edilse bile, Türkiye'yi Türk'e göre türetmişler. Sonuç olarak, uygulamada Fransalı doğru gibi görünse de bu yöntemi Türkiye'ye uygulamak mümkün değil. Çünkü Türkiye sözcüğü Türk'ten türetilmiş.

Her şeye karşın şu Türkiyeli sözcüğünü kullanacak olanlara da bir tavsiyem var: Kısa zamanda Fransızca ve İngilizce karşılığını da bulsunlar; çünkü Türkiyeli'yi bu iki dile ‘Turc' ve ‘Turkish' olarak çevirmekten başka çare yok. İkisinin de anlamı: Türk!

* * *

Türkçe'de ‘YA,YE' ve ‘İSTAN, STAN' ekleriyle türetilen ülke adları ulusların adından gelir: Rus+ya, Alman+ya, Japon+ya... Ermeni+stan, Kazak+istan, Özbek+istan...

Dilin menteşelerini fazla zorlamayalım!.. Fransa anlamına gelen ‘France' da ‘Francia' (‘Francie') sözcüklerinden gelir. Yani ‘Franc+ia' (Fransiya)'dan, yani ‘Frankların memleketi'nden... ‘Fransızların memleketi'nden...



arkadaşıma yolla yazıcı için
Yazarlar Arşivi
Özdemir İNCE
Tüm yazıları