Hürriyet Haber - Gündem - Ekonomi - Spor
SON DAKİKA
PİYASANET
EKONET
SANS OYUNLARİ
SİNEMALAR
TVREHBERİ
MAGAZİN
ÖZEL DOSYALAR
HAVA DURUMU
ASTROLOJİ2011
EN İYİ ON
HÜRRİYET İK
BİZE ULAŞIN
ÜYELİK
REKLAM
SERVİSLER
BİLGİ YARIŞMASI
AT YARIŞI SONUÇLARI
İDDİA PROGRAMI
CANLI MAÇ SONUÇLARI
MIND
CANLI MAÇ ANLATIMI
BENİM SAYFAM
BUMERANG
SOSYAL İLANLAR
HABER ALARMI
EKRAN KORUYUCU
YENİBİRİŞ
HÜRRİYET EMLAK
HÜRRİYET OTO
GAZETE SERİ İLANLAR
HÜRRİYET KIYASLA
HÜRRİYET AİLE
TİPEEZ
GAZETE-BÖLGE EKLERİ
KELEBEK
CUMA
CUMARTESİ
PAZAR
SEYAHAT
OTO YAŞAM
HÜRRİYET IK
ANKARA
EGE
KURUMSAL
HÜRRİYET KURUMSAL
REKLAM
BİZE ULAŞIN
KÜNYE / İLETİŞİM
UNICEF Kartları ve Hediyelikler
 Yazarlar
27 Nisan 2004
Şükrü KIZILOT  skizilot@yaklasim.com

Şirketlerde ‘görev dağılımı' yoluyla hapisten kurtulma

HÜRRİYET'te, 21 Nisan günü yayınlanan ‘Yönetim Kurulu Üyeliği Saatli Bomba Gibi' başlıklı yazımız, büyük ilgi gördü.

Endişeye kapılan, çok sayıda şirket yöneticisi ‘Peki, hapis cezasından kurtulmanın bir yolu yok mu?' diye soruyor ve bununla ilgili yasal yolları da, açıklamamızı istiyorlardı. Özellikle, çalışan sayısı fazla, iş hacmi de büyük olan şirketlerde, bu endişe daha da belirginleşiyor. Hatta, endişenin yerini korku alıyorduÖ

Yasaların, hapis cezası uygulamasında, şirketin kanuni temsilcilerini muhatap alması nedeniyle, şirket yöneticileri, kendilerinin almadığı ya da düzenlemediği bir faturadan dolayı, hapis cezası istemiyle ceza mahkemesinde yargılanabiliyor hatta hapse mahkum olabiliyorlar.

Hemen belirtelim, burada sözünü ettiğimiz şirket yöneticileri, kesinlikle vergi kaçırma kasıtları olmayan ancak kendi bilgileri dışındaki gelişmelerden ya da elemanların aldığı faturalardan dolayı güç durumda kalan yöneticiler.

Yoksa, kasıtlı olarak vergi kaçıranlar yada hayali ihracat yapanların, en ağır biçimde cezalandırılmaları gerektiğini savunanların başında geliyoruz. Kaldı ki, bunların da, büyük bir kısmı ‘minareyi çalan kılıfını hazırlar' sözünde olduğu gibi, kendileri yönetime girmeyip odacı, amale, hammal, çoban, alkolik ve benzeri kişileri ‘anonim şirket yöneticisi ya da limited şirket müdürü' göstermek suretiyle, kendileri kurtarıyorlar...

KURTULMANIN YOLU

Yasalarımızda, işlemediği bir fiil nedeniyle, hapis cezasından kurtulabilmek için, izlenebilecek bazı yollar yeralıyor.

1) Vergi Usul Kanunu Yönünden: Vergi Usul Kanunu'nun 333. maddesinin, üçüncü fıkrasına göre; tüzel kişilerde, hapis cezasının sorumlusu ‘fiili işleyen' kişi olmaktadır.

Bu nedenle, fiili işleyenin kanıtlanabilmesi, kanuni temsilci açısından hapis cezası sorununu ortadan kaldırabiliyor. Şirketin, çalışanlar arasında görev ve yetki dağılımı, alınan mal ya da yaptırılan hizmetle ilgili kararın ve bunun faturasının, çalışanlardan hangisi tarafından alındığının yani fiili işleyenin kanıtlanabilmesi halinde, hapis cezasının muhatabı, ‘fiili işleyen kişi' oluyor. Ancak, pratikte fiili işleyenin tespiti pek mümkün değil. Özellikle, çok sayıda çalışanı olan bir firmada, belgelerin herbirinin kimin tarafından alındığını saptamak zor olduğundan, Türk Ticaret Kanunu yönünden, şirket bünyesinde bir düzenleme yapmakta yarar var.

2) T. Ticaret Kanunu Yönünden: Türk Ticaret Kanunu'nun 317. maddesine göre; anonim şirket, yönetim kurulu tarafından idare ve temsil olunur. Aynı Kanunun 319. maddesine göre de; ana sözleşmede, yönetim ve temsil işlerinin, yönetim kurulu üyeleri arasında taksim edilip edilmeyeceği ve taksim edilecekse, bunun nasıl yapılacağı belirlenir. Yönetim kurulunun en az bir üyesine de; ‘şirketi temsil yetkisi' verilir. Ana sözleşme ile temsil yetkisinin ve idare işlerinin tamamını ya da bazılarını yönetim kurulu üyesi olan murahhaslara veya pay sahibi olmaları zorunlu bulunmayan murahhas müdürlere bırakabilmek için, genel kurula ya da yönetim kuruluna yetki verilebilir. Bu tür kayıtlar bulunmadığı takdirde 317. madde hükmü uygulanır. Burada sözü edilen murahhas müdürün, mutlaka yönetim kurulu dışından seçilmesi gerekiyor.

Yargıtay'ın görüşü de bu doğrultadır (Yarg. 11. Ceza Dairesi'nin 20.06.2001 Tarih ve E.2000/3350, K.2001/7004 sayılı Kararı). Konuyla ilgilenenler, Yargıtay 11. Ceza Dairesi kararının tam metnini ve bu konudaki yedi sayfalık yorum ve açıklamamızı Yaklaşım Dergisi'nin Temmuz 2002 sayısında bulabilirler.

Belirttiğimiz Yargıtay kararı; ‘anonim şirket ana sözleşmesinde hüküm bulunması koşuluyla, temsil ve idare işlerinin, tamamının ya da bir kısmının, yönetim kurulu üyesi olan murahhaslara ya da pay sahibi olması zorunlu bulunmayan müdürlere bırakılabileceği, bu durumda da, anonim şirketin tüm yönetim kurulu üyeleri değil, temsil ve idare işleriyle görevlendirilen murahhas üyesi ya da murahhas müdürleri hapis cezasından sorumlu olacağı' yönünde



arkadaşıma yolla yazıcı için
Yazarlar Arşivi
Şükrü KIZILOT
Tüm yazıları